Zelf een polijstschijf maken voor op de boormachine

Marco de Wit

Meubelmaker en epoxy specialist

Je staat in de werkplaats, je hebt net een prachtig stuk hout geschuurd of een epoxyhars project afgewerkt, en nu wil je die finish er echt uit laten springen.

Een boormachine heb je al, en een polijstschijf is eigenlijk maar een simpel ding. Waarom zou je er één kopen als je hem zelf kunt maken voor een paar euro?

Kostenbesparing

In dit artikel leer je precies hoe je een polijstschijf in elkaar flanst die perfect werkt voor je epoxy en hout projecten. Laten we beginnen. De meeste kant-en-klare polijstschijven in de bouwmarkt zijn vaak te grof of juist te duur voor de specifieke klus die jij voor ogen hebt. Als je net een delicate epoxyhars gietvloer hebt afgewerkt, heb je geen zin in een schijf die krassen achterlaat. Zelf maken geeft je de volledige controle over de zachtheid en de grootte.

Maatwerk voor specifieke projecten

Een setje goede polijstschijven kan zo €15 tot €25 kosten. Als je zelf aan de slag gaat met een bout, moeren en een stuk oude stof, ben je vaak nog geen €5 kwijt.

Bovendien kun je meerdere schijven maken uit één lap stof, wat de prijs per stuk enorm drukt. Misschien werk je met kleine houten hangers of juist grote epoxy tafels. Een kant-en-klare schijf is vaak een standaardmaat.

Bout, moeren en sluitringen

Zelf maken betekent dat je de diameter precies kunt afstemmen op je project. Zo kom je overal makkelijk bij, zonder dat je steeds hoeft te wisselen van accessoire.

Polijstmateriaal (katoen, vilt of denim)

Dit is vooral handig bij gedetailleerd werk met crafting gereedschap. Je hebt geen professionele werkplaats nodig voor deze DIY.

Extra gereedschap

De meeste spullen vind je wel in je gereedschapskist of lades. Het draait om een stevige kern en de juige zachtheid van de stof. De kern van je schijf is een bout.

Gebruik een bout met schroefdraad dat in je boormachine past, meestal M6 of M8. Je hebt een moer nodig om de schijf vast te zetten en een paar sluitringen om de stof op zijn plek te houden zonder dat hij gaat glijden.

Stof knippen in cirkels

Een veerwasring (spring washer) helpt om de boel strak te trekken. Het materiaal bepaalt het resultaat.

Cirkels stapelen en doorboren

Katoen is ideaal voor een medium glans en is vaak al aanwezig in oude lakens. Vilt is wat harder en geschikt voor ruwere oppervlakken, maar denim (spijkerstof) is een topper voor grof polijsten omdat het stevig is.

Kies voor stof zonder naden of gaten voor een egaal resultaat. Een schaar, een boormachine (natuurlijk), en eventueel een tang om de moer goed vast te zetten. Als je met epoxy werkt, zorg dan dat je handschoenen draagt om vette vingers op je werkstuk te voorkomen. Deze uitleg is specifiek voor een katoenen schijf, maar het principe werkt hetzelfde voor andere materialen.

Bevestigen op de bout

We bouwen hem op vanaf de bout. Pak je lap katoen en teken cirkels uit.

Gebruik een kom of een passer als mal. Een diameter van 5 tot 10 cm is een goed startpunt voor de meeste boormachines. Knip ongeveer 8 tot 10 lagen.

Hoe meer lagen, hoe dikker en zachter de schijf wordt. Zorg dat de cirkels redelijk strak op elkaar liggen.

Leg je stapeltje cirkels netjes op elkaar. Druk ze even plat zodat ze niet verschuiven.

Markeer het midden en boor met een klein boortje (ongeveer 3-4 mm) een gat precies in het midden. Doe dit voorzichtig, zodat de lagen niet gaan schuiven. Als je een grotere diameter maakt, boor dan eventueel een tweede gat voor extra stabiliteit, maar één in het midden volstaat meestal.

Steek de bout door het gat van je stapel stof. Leg eerst een sluitring op de bout, dan de stof, dan weer een sluitring en tenslotte de moer.

Denim voor grof polijsten

Draai de moer vast met een tang of een moersleutel. Niet té strak, want dan knijp je de stof te veel samen en verlies je het polijstvermogen.

Je wilt dat de schijf ietsjes kan "werken".

Tip: Test even of de schijf mooi recht draait.

Katoen voor medium glans

Als hij slingert, is de stapel niet gelijkmatig. Leg dan nog een laagje stof aan één kant bij.

Dit is vooral cruciaal bij het afwerken van hout en epoxy. Denim is stevig en wat ruwer.

Flanel voor hoogglans

Gebruik deze schijf als je net een laag epoxy hebt gegoten en de bovenste laag wilt egaliseren. Ook voor ruw hout dat net geschuurd is, is denim perfect. Het verwijdert oneffenheden zonder direct te veel materiaal weg te nemen.

Katoen, zoals oude lakens, is de allrounder. Het is zacht genoeg om niet te krassen, maar stevig genoeg om polish en wax in te wrijven.

Wol en vilt

Dit is je standaard schijf voor het dagelijkse werk in de houtbewerking.

Het geeft een mooie, diepe glans zonder te veel warmte te ontwikkelen. Flanel is superzacht. Als je echt een spiegelende glans wilt op je houten meubel of je epoxy tafel, dan is flanel je vriend.

Het is minder geschikt voor het verwijderen van krassen, maar perfect voor de finishing touch. Gebruik een beetje wax of olie en flanel geeft een resultaat waar je U tegen zegt.

Voor de echte fijnpolijsters is er vilt. Vilt is compacter en harder dan stof.

Toerental controleren

Het is ideaal voor het polijsten van metaal of harde kunststoffen, maar ook voor het definitieve glanslaagje op hardhout. Wol is een optie, maar kan soms pluizen, wat niet handig is bij epoxy. Ben je benieuwd naar het verschil tussen polijsten en buffen? Dat leggen we hier uit.

Een boormachine draait veel sneller dan een speciale polijstmachine. Dat is handig, maar het vereist voorzichtigheid. Een zelfgemaakte schijf kan onbalans hebben, dus veiligheid staat voorop. Start altijd laag.

Veiligheidsbril dragen

Zet je boormachine op de laagste stand, bijvoorbeeld 500 toeren per minuut.

Te snel draaien zorgt voor hitte. Bij epoxy kan de hars smelten of verbranden, en hout kan verkleuren. Let goed op het juiste polijstmachine toerental en bouw dit langzaam op als je ziet dat de schijf stabiel draait.

Werk met lichte druk

Stof en kleine deeltjes vliegen alle kanten op. Draag altijd een veiligheidsbril.

Ook als je denkt dat het meevalt. Een los stukje stof of een splinter in je oog is snel gebeurd.

Zorg ook voor een stofmasker als je veel stof maakt. Druk niet te hard. Gebruik voor een perfecte afwerking Abralon schuurschijven voor een egale glans en laat de machine het werk doen.

Drukken zorgt voor wrijvingswarmte en een onregelmatig resultaat. Beweeg de boormachine continu, dus houd hem niet stil op één plek.

Schoonmaken van de schijf (harken)

Zo voorkom je plekken en verbranding. Je schijf gaat lang mee als je hem goed verzorgt.

Een beetje onderhoud verlengt de levensduur aanzienlijk. Na gebruik zit de schijf vol met stof, verfresten of wax.

Opbergen

De makkelijkste manier om hem schoon te maken is door hem droog te "harken". Gebruik een oude kam of een grove borstel en trek over de randen van de schijf terwijl hij langzaam draait (uit de boormachine gehaald). Voor epoxy resten kun je de schijf even in een bak met warm water en een scheutje afwasmiddel leggen. Laat hem goed drogen voordat je hem weer gebruikt.

Bewaar je polijstschijven op een droge plaats. Hang ze bijvoorbeeld op een spijker in je werkplaats, of stop ze in een oude schoenendoos.

Zorg dat ze niet worden platgedrukt, anders verliezen ze hun veerkracht. Als je meerdere schijven hebt gemaakt voor verschillende materialen, markeer ze dan met een stukje tape (bijv. "Denim", "Katoen") zodat je ze snel vindt.

Met deze zelfgemaakte polijstschijf ben je klaar voor elke afwerking. Of je nu een houten plank olie geeft of een epoxy tafel spiegelt, je hebt de juiste tool bij de hand. Veel klusplezier!