Siliconen mallen bewaren zonder dat ze vervormen
Stel je voor: je hebt een prachtige mal gemaakt voor je epoxyhars project, of misschien een mal van siliconen die je gebruikt voor houtbewerking en crafting.
Je legt hem weg, en als je hem weer pakt, is hij vervormd. Herkenbaar? Het gebeurt vaker dan je denkt. Gelukkig is het makkelijk te voorkomen. In deze gids leg ik je stap voor stap uit hoe je je siliconen mallen bewaard zonder dat ze hun vorm verliezen. Want een goede mal is goud waard, en die wil je natuurlijk zo lang mogelijk mooi houden.
Oorzaken van vervorming bij siliconen mallen
Voordat we het hebben over de oplossingen, is het goed om te weten wat er mis kan gaan. Siliconen mallen zijn super flexibel, maar ze zijn niet onverwoestbaar.
Er zijn een paar boosdoeners die ervoor zorgen dat ze hun vorm verliezen. Als je weet wat het is, kun je het makkelijker voorkomen. Een van de grootste vijanden van siliconen is extreme hitte of kou.
Verkeerde opslagtemperatuur
Als je een mal in de volle zon legt, of in een schuur die in de winter onder het vriespunt komt, kan het materiaal uitrekken of juist inkrimpen.
Dit zorgt voor vervorming. Het beste bewaar je je mallen op een constante kamertemperatuur, tussen de 15 en 25 graden. Ja, het is verleidelijk om al je mallen op een grote stapel te gooien. Maar doe dit niet!
Op elkaar stapelen
Vooral als je mallen hebt met dunne wanden of fijne details, kunnen ze door het gewicht bovenop beschadigd raken. Ze verliezen hun vorm, en dat is zonde van je werk.
Zorg dat je ze plat legt of apart opbergt. UV-licht van de zon kan siliconen langzaam afbreken. Het maakt het materiaal harder en brozer, waardoor het eerder scheurt of vervormt.
Invloed van UV-licht
Vooral als je je mallen in een vensterbank of op een onbedekte plank bewaard, loop je risico.
Dit is een van de redenen waarom UV licht siliconen niet goed doet.
Mallen schoonmaken voor opslag
Voordat je je mal opbergt, is het essentieel om hem goed schoon te maken. Restjes epoxy of houtlijm kunnen hard worden en de mal aantasten.
Restjes epoxy verwijderen met tape
Bovendien is een vieze mal een broedplaats voor stof en vuil. Met deze stappen zorg je dat je mal schoon en klaar voor gebruik is.
Als je net een gieting hebt gedaan, zitten er vaak nog restjes epoxy op de mal. Gebruik een stukje schilderstape of een speciale verwijderingsroller om dit zachtjes weg te halen. Dit werkt beter dan krabben, want krabben kan het zachte siliconen beschadigen.
Wassen met milde zeep
Voor epoxyhars projecten is dit een must-do stap. Was je mal daarna met lauw water en een milde zeep. Geen agressieve schoonmaakmiddelen, want die kunnen de siliconen aantasten. Gebruik een zachte spons of doekje en wrijf voorzichtig.
Dit verwijdert niet alleen resten, maar ook het vet wat stof aantrekt. Siliconen mal schoonmaken is dus heel simpel.
Volledig laten drogen
Voordat je de mal opbergt, moet hij helemaal droog zijn. Leg hem plat op een schone handdoek of hang hem op met de opening naar beneden.
Gebruik geen föhn, want hitte kan de mal vervormen. Een vochtige mal in een afgesloten bak leidt tot schimmel, en dat wil je niet.
De beste manier om platte en 3D mallen op te bergen
Nu je mal schoon is, is het tijd om hem op te bergen.
Hoe je dat doet, hangt af van het type mal. Platte mallen, zoals die voor sieraden, en 3D mallen, zoals voor beelden, hebben verschillende behoeften.
Plat neerleggen
Hieronder vind je praktische tips voor beide. Voor platte mallen, zoals die voor epoxy sieraden of houten inlays, leg je ze het beste plat in een bak of lade. Leg ze niet op elkaar, maar naast elkaar. Als je ruimte tekort komt, kun je ze scheiden met bakpapier of een doekje.
Dit voorkomt dat ze aan elkaar plakken of vervormen. 3D mallen hebben vaak dunne wanden die makkelijk inklappen.
Ondersteuning voor dunne wanden
Om dit te voorkomen, vul je ze met zacht materiaal, zoals tissuepapier of een propje stof. Dit geeft steun zonder de mal te beschadigen. Voor grotere mallen kun je ook een malhouder gebruiken, die kost ongeveer €10-15 en is verkrijgbaar bij crafting winkels.
Een andere handige tip is om je mallen in ziplock zakjes te doen. Dit houdt ze stofvrij en beschermd tegen licht.
Gebruik van ziplock zakjes
Kies voor zakjes van stevig plastic en druk de lucht eruit voor je ze sluit. Mallen opbergen wordt zo heel eenvoudig, en je kunt ze makkelijk terugvinden.
Voor 3D mallen zijn grotere zakjes handig, vanaf €2 per stuk.
Stof en vuil weghouden van je mallen
Stof is een stille vijand van je siliconen mallen. Het kan in de poriën van de mal trekken en je volgende gieting verpesten. Bij siliconen mallen voor onderzetters is waar je op moet letten vooral de afwerking van het oppervlak.
Bovendien zorgt statische elektriciteit ervoor dat stof blijft plakken. Met deze tips houd je je mallen schoon en stofvrij.
Afgesloten bakken gebruiken
Investeer in een paar stevige, afgesloten plastic bakken. Die kosten zo €5-10 per stuk en zijn verkrijgbaar bij bouwmarkten of hobbywinkels. Leg je mallen erin, en je bent beschermd tegen stof, vocht en nieuwsgierige huisdieren. Zorg dat de bakken op een koele, donkere plek staan.
Statische elektriciteit trekt stof aan, vooral in droge ruimtes. Om dit te verminderen, kun je een antistatische spray gebruiken.
Statische elektriciteit verminderen
Spuit een beetje op een doekje en veeg je mallen af voordat je ze opbergt. Dit kost maar een paar euro en werkt super. Je mallen blijven langer schoon.
Gebruik geen keukenpapier of tissues om je mallen af te drogen. Dit laat kleine vezels achter die in de mal kunnen blijven plakken.
Niet afdrogen met papier
Gebruik in plaats daarvan een zachte microvezeldoek. Die is herbruikbaar en laat geen sporen na.
Zo blijven je stofvrije mallen echt stofvrij.
Levensduur van siliconen mallen verlengen
Een goede mal gaat jaren mee als je hem goed behandelt. Met een paar simpele tricks kun je de levensduur aanzienlijk verlengen.
Lossingsspray gebruiken tijdens het gieten
Dit bespaart je geld en tijd, want je hoeft niet steeds nieuwe mallen te kopen. Voordat je epoxyhars of houtlijm in de mal giet, spray je een beetje lossingsspray in. Dit zorgt dat je project makkelijker loskomt en de mal minder slijt.
Kies voor een spray die speciaal is voor siliconen, zoals die van Smooth-On (ongeveer €15 voor een flesje). Wil je liever zelf mallen maken met siliconen putty voor je eigen unieke vormen? Dat kan natuurlijk ook.
Niet oververhitten met een brander
Dit voorkomt dat je de mal moet trekken of krabben. Als je met epoxy werkt, gebruik je soms een brander om luchtbellen te verwijderen. Wees hier voorzichtig mee.
Houd de brander op minstens 20 cm afstand en beweeg constant. Te veel hitte kan de siliconen smelten of verbranden.
Voorkomen van uitscheuren
Dit is een veelvoorkomende fout, dus oefen eerst op een oude mal.
Uitscheuren gebeurt vaak door verkeerd gebruik of opslag. Trek nooit hard aan de mal om je project eruit te halen; buig hem zachtjes. Bewaar de mal niet in een hoek waar hij kan knikken. Als je een mal scheurt, kun je hem soms repareren met een siliconenlijm, maar voorkomen is beter.
Zo verleng je de levensduur siliconen mal aanzienlijk. Door je siliconen mallen goed te onderhouden, ben je klaar om ze keer op keer perfect te gebruiken.
Begin met schoonmaken, kies de juiste opslag en bescherm ze tegen stof en hitte. Je zult zien dat je mallen langer meegaan en je projecten er professioneler uitzien. Veel crafting plezier!