Pen-blanks maken: Een gids voor houtdraaiers
De standaard afmetingen voor pen-blanks zijn vaak 19x19x130 mm of 20x20x150 mm. Deze maten passen perfect in de meeste pen-frezen en zijn groot genoeg voor een stevige pen, maar niet zo groot dat je onnodig veel materiaal verspilt. Exotisch hout geeft je pen een unieke uitstraling.
## De beste houtsoorten voor pennen Niet elk hout is even geschikt voor pennen. Je wilt een houtsoort die hard genoeg is om mooi te draaien en die een fijne, dichte structuur heeft. Zachte houtsoorten zoals grens of vurenhout zijn vaak te zacht en splinteren snel. Je wilt iets dat lang meegaat en mooi afgewerkt kan worden. Harde houtsoorten zijn je beste vriend. Denk aan eik, esdoorn, walnoot of kers. Deze houtsoorten zijn stevig, draaien makkelijk en geven een prachtig resultaat. Ze zijn relatief betaalbaar en makkelijk te verkrijgen bij de lokale bouwmarkt of houthandel. Een stukje esdoorn van 20x20x150 mm kost bijvoorbeeld maar een paar euro.Denk aan bubinga, wenge of palissander. Deze houtsoorten hebben vaak intense kleuren en unieke nerven.
Gestabiliseerd hout is een andere optie. Dit is zacht hout dat onder vacuüm wordt gedrenkt in hars en daarna wordt uitgehard. Het resultaat is een houtsoort die extreem hard en waterdicht is, met prachtige, diepe kleuren. Ideaal voor pennen die intensief gebruikt worden. Gestabiliseerd hout is wel prijziger, maar het draait als een droom en geeft een professioneel resultaat. ## Zagen en voorbereiden van het hout Het begint met zagen. De lintzaag is je beste maatje voor het zagen van pen-blanks. Zaag je hout in blokjes van de gewenste afmetingen. Zorg dat de blokjes zo recht mogelijk zijn, dat scheelt een hoop werk later. Gebruik een afkortzaag of een handzaag als je geen lintzaag hebt, maar een lintzaag geeft het strakste resultaat. Haaks afkorten is essentieel. Een pen-blank die niet haaks is, draait niet mooi op de draaibank en kan voor problemen zorgen tijdens het draaien. Gebruik een afkortbak of een precisie-zaag om de uiteinden precies haaks af te zagen. Neem hier de tijd voor, een goede voorbereiding is het halve werk.Ze zijn wel wat duurder, maar voor een speciaal cadeau of een persoonlijk project meer dan de moeite waard. Een stukje bubinga van 20x20x150 mm kost al snel €8 tot €12.
## Het boren van het gat voor de messing buis Het boren van het gat is een kritieke stap. Het gat moet precies in het midden lopen en recht zijn. Een kolomboormachine is hier ideaal voor. Zet de pen-blank stevig vast in een boorklem, speciaal gemaakt voor pen-blanks. Deze klemmen zorgen dat het blokje niet kan draaien of schuiven tijdens het boren.Nadat je de blokjes hebt gezaagd, bepaal je het centerpunt. Dit is het middelpunt van de boven- en onderkant van het blokje. Gebruik een centerpotlood of een centreerder om een klein kuiltje te maken.
Dit zorgt ervoor dat de pen precies gecentreerd staat op de draaibank, wat trillingen voorkomt en zorgt voor een soepele draai.
Voorkom uitscheuren door de juiste boortechniek te gebruiken. Boor langzaam en met een scherpe boor. Gebruik eventueel een centerboor om eerst een klein gat te maken, en boor daarna het gat uit met de juiste diameter. Messing buisjes variëren meestal van 7mm tot 10mm in diameter, dus kies een boor die daar net iets onder zit voor een goede passing. Spoel het gat regelmatig leeg om spaanvorming te voorkomen. ## Messing buisje inlijmen en frezen Nu het gat geboord is, moet het messing buisje worden vastgelijmd. Er zijn twee populaire methoden: secondelijm (CA) en epoxyhars. CA-lijm is snel en eenvoudig, maar kan soms te bros zijn. Epoxyhars is sterker en vult eventuele oneffenheden, maar het duurt langer om uit te harden.Een boorklem voor pen-blanks is onmisbaar. Je kunt een standaard boorklem gebruiken, maar een speciale pen-blank klem zorgt voor meer stabiliteit. Deze klemmen zijn vaak voorzien van V-vormige uitsparingen die het blokje perfect op zijn plek houden. Vergeet na het boren niet om schuurblokjes voor handmatig detailwerk te gebruiken voor een perfecte afwerking. Ze kosten tussen de €15 en €30, afhankelijk van de kwaliteit.
Voor een snelle en stevige verbinding kies je voor CA-lijm. Breng een dunne laag aan in het gat en op het messing buisje, schuif het buisje erin en draai het een beetje om de lijm te verdelen. Heb je na het boren nog wat afwerking nodig? Gebruik dan handmatige boortjes voor resin sieraden voor de fijnere details.
Binnen een minuut is het vast. Let op: gebruik niet te veel lijm, dat geeft een rommelige verbinding.
Epoxyhars is een andere optie, vooral als je houtsoorten gebruikt die wat ruwer zijn of als je extra sterkte wilt. Meng de epoxy volgens de instructies, giet het in het gat en schuif het messing buisje erin. Laat het minimaal 24 uur uitharden.
Voor een strakke afwerking maak je de buitenkant van het messing buisje ruw. Gebruik een grove schuurpapier of een freesje om de buitenkant licht op te schuren. Dit zorgt voor een betere hechting van de lijm en het hout tijdens het draaien.Epoxy vult eventuele oneffenheden en zorgt voor een waterdichte verbinding. Ben je klaar met pennen draaien? Dan kun je ook eens horlogehouders maken van epoxy en hout. De pen mill is een handig gereedschap om de uiteinden van het pen-blank vlak en haaks af te werken na het lijmen. De pen mill wordt op de draaibank gemonteerd en freest de boven- en onderkant van het blokje perfect vlak.
Dit zorgt ervoor dat de pen-kop en de pen-punt strak aansluiten. Een pen mill kost tussen de €20 en €50, afhankelijk van het merk en de kwaliteit.
Nu is je pen-blank klaar om gedraaid te worden. Zet het vast op de draaibank, zet de beitels erop en draai die prachtige pen. Vergeet niet om veiligheidsbril en oorbescherming te dragen. Veel plezier met draaien!