Neon pigmenten en UV-reactiviteit in kunsthars
Stel je dit even voor: je staat in je werkplaats, het ruikt naar hout en de lichtval is perfect. Je giet een prachtige laag blanke epoxy over je nieuwste houten werkstuk.
Alles is klaar voor die ene finishing touch. Tot je bedenkt dat je net iets mist: die ene, onmogelijk felle kleur die in het donker bijna lijkt te gloeien.
Dan ontdek je de magie van neon pigmenten. Dit is niet zomaar een kleurtje; het is een totaal andere dimensie voor je creaties. Je bent hier omdat je diepgang wilt, omdat je wilt begrijpen hoe je die waanzinnige resultaten bereikt die je online voorbij ziet komen. Je wilt geen knip- en plakwerk, maar echte kennis die je direct kunt toepassen.
Wat zijn neon pigmenten eigenlijk?
Om meteen met de deur in huis te vallen: neon pigmenten zijn geen magisch poeder. Ze zijn chemisch gezien heel gewone pigmenten. Het echte verschil zit hem in de helderheid en de zuiverheid van de kleur.
Denk aan fluoriserend roze, fel groen of knalgeel. Die pigmenten zijn zo ontworpen dat ze licht extreem efficiënt reflecteren.
Ze 'schreeuwen' als het ware tegen het omgevende licht. Ze zuigen het licht niet op, zoals een donkere matte verf, maar sturen het terug naar je oog met maximale kracht.
Je kent dat effect vast van die veiligheidsvesten of de strepen op je sportschoenen. Die gebruiken hetzelfde principe. De term 'UV-reactief' gooit je soms in de war.
Neon pigmenten zijn vaak wel UV-reactief, maar het is niet hetzelfde. Echte UV-reactieve pigmenten, die je soms in verf of speciale harsen vindt, zijn in eerste instantie kleurloos of lichtgeel.
Pas als je er een blacklight (UV-licht) op schijnt, komen ze tot leven in felle, onaardse kleuren. Neon pigmenten doen dit ook, maar ze zijn vaak ook al met het blote oog fel zichtbaar. De combinatie is het mooist: pigmenten die overdag fel zijn, en 's avonds onder een blacklight bijna lijken te branden. Dat is wat je zoekt voor een echte 'wow-factor'.
De werking in epoxy en hars
Het toevoegen van neon pigmenten aan epoxyhars is een feest, maar het vereist wat finesse. De meeste neon pigmenten die je voor crafting gebruikt, zijn poeders.
Ze zijn super fijn en licht. Je hebt er maar weinig van nodig.
Een typische dosering ligt tussen de 0,5% en 2% van het totale gewicht van je hars. Bij 100 gram epoxy betekent dat dus maar 0,5 tot 2 gram poeder. Te veel poeder toevoegen is een bekende beginnersfout.
Het kan de uitharding verstoren, waardoor je hars plakkerig blijft of niet meer volledig uithardt. Je werkstuk wordt dan een permanente plakkerige ramp. De manier van mengen is cruciaal. Gooi het poeder niet zomaar in je gemengde epoxy.
Je wilt klonters vermijden. Doe eerst je poeder in een klein bekertje en voeg er een héél klein beetje (een druppel) van je gemengde epoxy aan toe.
Roer dit met een satéprikker of een heel fijn roerstaafje tot een dikke, klontvrije pasta. Dit heet de 'voor-mix'.
Nu pas voeg je deze felgekleurde pasta toe aan de rest van je epoxy en roer je alles rustig en grondig door. Op deze manier weet je zeker dat de kleur perfect verdeeld is en er geen onopgeloste korrels achterblijven die je later in je werkstuk ziet. De helderheid van je hars bepaalt het eindresultaat.
Neon pigmenten komen het beste tot hun recht in een waterklare epoxy, zoals een giethars met een lage viscositeit, zeker wanneer je natuurlijke materialen wilt inkleuren met epoxy-inkt.
Denk aan merken als die van Easy Composites of de Crystal Clear varianten van diverse aanbieders. Een troebel of geelachtig hars dempt de felle kleur, alsof je een neonlamp door een melkglas plaatje bekijkt. Voor de allerbeste 'glow' onder UV-licht is het aan te raden om te kiezen voor pigmenten die specifiek als 'UV-reactief' of 'daylight fluorescent' worden verkocht. Deze zijn vaak duurder, maar je investering meer dan waard.
Soorten pigmenten en een realistische prijsindicatie
Er zijn grofweg drie types pigmenten die je in de webshop vindt. Allereerst de pure neon poeders. Dit zijn de fijnste poeders die je kunt krijgen.
Ze geven die typische, onmogelijk felle kleuren. Ze zijn perfect voor sieraden, kleine objecten en het toevoegen van een vleugje kleur aan je houten werkstukken.
Je vindt ze in sets van drie of vijf kleuren, vaak roze, groen, geel en oranje. Een setje van 5 gram per kleur kost je ongeveer €8,- tot €12,-.
Dit lijkt weinig, maar door de lage dosering heb je hier ontzettend lang plezier van. Ten tweede zijn er de 'UV-reactieve' pigmenten. Deze zijn vaak verkrijgbaar in kleine potjes van 5 of 10 gram.
Ze zijn vaak iets duurder per gram, omdat ze een complexere chemische samenstelling hebben.
Een potje van 5 gram kan zomaar €5,- tot €9,- kosten. Ze zijn perfect voor speciale effecten. Je kunt ze mengen met je neon poeders voor een dubbel effect, of ze als 'verbboodschap' in je werkstuk verwerken. Stel je voor: een houten wandplank met een subtiele, bijna onzichtbare laag UV-pigment erin, die alleen oplicht als je met een blacklightlampje langsloopt.
Ten derde zijn er de pigmenten die in een epoxy-set zitten. Grote merken zoals Colourlab of diverse crafting-aanbieders verkopen startersets.
Daar zit dan een UV-lampje bij en een paar kleuren pigment. Dit is vaak goedkoper per stuk, maar je betaalt in één keer meer.
Een uitgebreide set met 6 felle kleuren, een UV-pen en een lampje kan makkelijk €35,- tot €50,- kosten. Dit is een ideale optie als je net begint en meteen alle materialen bij de hand wilt hebben. Zo hoef je niets los te bestellen en weet je zeker dat de pigmenten en de hars compatibel zijn.
Praktische tips voor een perfect resultaat
Veiligheid is het allerbelangrijkste. Die fijne poeders zweven makkelijk door de lucht.
Als je ze inademt, is dat niet goed. Werk dus altijd met een stofmasker (minimaal FFP2) en doe het mengen van verschillende kleuren mica bij voorkeur in een aparte ruimte of buiten. Draag ook handschoenen. Sommige neon pigmenten kunnen je huid kleuren, en dat was je er niet zomaar af.
Een ongeluk zit in een klein hoekje, en je wilt niet met felgele vingers op visite.
Test altijd eerst op een klein stukje. Meng een mini-batch hars met je pigment en giet dit in een silicone mal van bijvoorbeeld 2 centimeter. Laat het 24 uur uitharden. Zo controleer je of de kleur wordt zoals je wilt en of de hars goed uithardt. Dit voorkomt teleurstelling bij je grote werkstuk.
Speel met laagjes. Wil je diepte creëren? Giet een laag blanke hars, strooi er na uitharding een beetje neon poeder op (zoals 'glitter dust'), giet weer een laag blanke hars erover. Zo kun je 3D-effecten creëren met meerdere lagen gekleurde hars.
Dit werkt fantastisch op houten snijplanken of dienbladen. De glittertjes lijken te zweven.
Zorg wel dat elke laag goed stofvrij is. Een stofdeeltje in je laag is net een storende vlieg in je perfecte schilderij. Investeer in een goede UV-lamp.
Niet alle blacklights zijn hetzelfde. Een goedkope LED-UV zaklamp van €10,- werkt voor een klein sieradenproject.
Voor grotere werkstukken, zoals een houten salontafel, heb je een krachtigere lamp nodig. Denk aan een professionele 365nm UV-LED strip of een krachtigere zaklamp van rond de €25,-. De golflengte is belangrijk: 365nm zorgt voor de felste glow en activeert de meeste pigmenten.
Met de juiste lamp komen je creaties pas écht tot leven. Combineer met je houtbewerking.
Neon pigmenten en hout zijn een gouden combinatie. Giet een dun laagje felgekleurde epoxy in een noest of barst in je hout.
Schuur het daarna weer glad, zodat het kleurvlak net onder het oppervlak verdwijnt. Je houdt een prachtige, subtiele lijn van kleur die pas echt opvalt als het licht erop valt. Of maak een mal van hout en giet er een compleet neon object in.
De textuur van het hout geeft een mooi contrast met de gladde, glanzende hars.
Ga ermee spelen, de mogelijkheden zijn eindeloos.