De kleur van de epoxy is anders uitgevallen dan op de staal: waarom?

Marco de Wit

Meubelmaker en epoxy specialist

Je staat te popelen om je houtproject af te maken, je hebt je epoxy kleur zorgvuldig gekozen, en dan is het resultaat anders dan je had verwacht. De kleur op de verpakking of staal lijkt plotseling heel anders uit te vallen op je werkstuk.

Dat is frustrerend, maar gelukkig heel normaal. Kleurverschil tussen epoxy en kleurstaal heeft vaak te maken met hoe het materiaal reageert op de ondergrond, de temperatuur en de manier van mengen.

In deze gids leg ik je uit hoe dit werkt en hoe je het voorkomt, zodat je volgende project perfect kleurt. De kleur van epoxy lijkt vaak anders op een staaltje dan op je daadwerkelijke werkstuk. Dat komt door verschillende factoren die je soms over het hoofd ziet.

Ten eerste speelt de laagdikte een rol. Een dunne laag epoxy geeft vaak een lichtere tint, terwijl een dikkere laag meer pigment kan laten zien.

Invloed van laagdikte, UV-straling en vergeling

Als je dus een staaltje maakt met een andere dikte dan je project, zul je een verschil zien. Het is dus belangrijk om je proefstukje op dezelfde dikte te maken als je eindproduct. Daarnaast beïnvloedt UV-straling de kleur. Epoxy kan na verloop van tijd vergelen door blootstelling aan zonlicht.

Verkeerde mengverhouding pigment

Een staaltje dat je binnen bewaart, blijft langer helder dan een werkstuk dat in de zon staat.

Als je epoxy gebruikt voor bijvoorbeeld een tafelblad of een houten wand, houd hier dan rekening mee. Kies voor epoxy met UV-stabilisatoren als je langdurige kleurbehoud wilt. Een andere veelvoorkomende fout is een verkeerde mengverhouding van het pigment.

Te veel of te weinig pigment kan de kleur beïnvloeden. Bij het mengen is precisie cruciaal.

Houtkleur absorptie

Gebruik altijd een weegschaal om de verhouding tussen epoxyhars en harder exact af te meten. Een scheve verhouding zorgt niet alleen voor kleurverschil, maar ook voor een onvolledige uitharding. Een staaltje van 2 mm dikte zal er anders uitzien dan een laag van 10 mm.

Dikkere lagen geven meer diepte aan de kleur, maar kunnen ook lichter overkomen door de manier waarop licht breekt. Zorg dat je proefstukjes maakt met dezelfde dikte als je project.

Primer en basiskleur

Test ook hoe de kleur reageert op UV-licht door je staaltje een week in de zon te leggen.

Te veel pigment maakt de epoxy dikker en kan leiden tot een ongelijke uitharding. Te weinig pigment zorgt voor een kleur die te licht uitvalt. Gebruik een digitale weegschaal die tot op 0,1 gram nauwkeurig is.

Voor de meeste epoxy pigmenten geldt een verhouding van 1-3% pigment per gewicht van de epoxy. Lees altijd de instructies van het merk dat je gebruikt, zoals de pigmenten van Easy Composites of Pigmently.

De kleur van epoxy wordt sterk beïnvloed door de ondergrond waarop je het aanbrengt. Bij transparante en semi-transparante kleuren is dit extra merkbaar. Een licht hout als esdoorn zal de kleur anders laten uitkomen dan een donkere ondergrond als eiken of walnoot. De houtkleur absorptie speelt hier een grote rol.

Een transparante epoxy met een blauwe tint zal op een licht hout anders overkomen dan op een donkere ondergrond.

Test daarom altijd op een stukje hout dat lijkt op je eindproject. Als je een egale kleur wilt, is het verstandig om te werken met een primer of basiskleur. Een primer zorgt ervoor dat de ondergrond niet doorschijnt en de epoxy kleur zuiver blijft. Voorkom bovendien dat je epoxy plakkerig blijft na het uitharden door altijd nauwkeurig te werken.

Hitteontwikkeling tijdens uitharding

Bijvoorbeeld, als je een witte epoxy wilt op een donker hout, breng dan eerst een witte primer aan. Dit voorkomt dat het hout de kleur beïnvloedt.

Merken als Resin Art bieden speciale primers die perfect aansluiten op epoxy projecten. Hout is een natuurlijk materiaal en neemt vocht en kleur op. Bij transparante epoxy zorgt dit ervoor dat de houttint doorschijnt.

Verbranding van pigmenten

Gebruik een kleurloze primer als je de natuurlijke houtlook wilt behouden, of een gekleurde primer als je de kleur wilt neutraliseren. Een basiskleur aanbrengen voordat je epoxy gebruikt, helpt om de kleur consistent te houden.

Kies voor een primer die geschikt is voor epoxy, zoals die van het merk ArtResin.

Breng een dunne laag aan en laat deze volledig uitharden voordat je de epoxy erop giet. Tijdens het uitharden van epoxy komt er warmte vrij, de zogenaamde exotherme reactie. Deze warmte kan invloed hebben op de pigmenten.

Sommige pigmenten verkleuren door hitte, vooral natuurlijke pigmenten zoals kurkuma of bepaalde aardkleuren. Als je epoxy snel uithardt door een hoge temperatuur in de ruimte, kan de kleur donkerder of juist lichter worden.

Het is dus belangrijk om de werkomgeving op een stabiele temperatuur te houden, idealiter tussen 18°C en 25°C. De exotherme reactie is sterker bij dikkere lagen. Als je een dikke laag epoxy giet, kan de temperatuur snel stijgen, wat leidt tot verbranding van pigmenten. Dit geeft een verbrande of bruine tint aan de kleur.

Om dit te voorkomen, giet epoxy in dunne lagen of gebruik een epoxy met een langere potlife, zoals die van TotalBoat of West System.

Proefstukjes maken

De warmte ontwikkeling hangt af van de hoeveelheid epoxy en de omgevingstemperatuur. Werk in een koele, geventileerde ruimte en vermijd direct zonlicht tijdens het uitharden. Als pigmenten verbranden, verliezen ze hun heldere kleur.

Kies voor hittebestendige pigmenten, zoals die van Metallic Paints, en voeg ze pas toe nadat je de epoxy en harder hebt gemengd. Wil je de kleur van je staal precies evenaren?

Exact afwegen met weegschaal

Begin met het maken van proefstukjes. Gebruik dezelfde materialen en gereedschap als voor je project. Een kleine mal van silicone, bijvoorbeeld van 5x5 cm, is ideaal om de kleur te testen.

Laat deze volledig uitharden en vergelijk het resultaat onder verschillende lichtomstandigheden. Een andere tip is om exact af te wegen met een weegschaal.

Gebruik van dekkende vs transparante pigmenten

Zorg dat je de verhouding tussen epoxyhars en pigment precies volgt. Gebruik een digitale weegschaal die tot op 0,1 gram nauwkeurig is.

Voor dekkende kleuren kies je voor ondoorzichtige pigmenten, terwijl transparante pigmenten geschikt zijn voor een glasachtig effect. Merken als ResinTint bieden zowel dekkende als transparante opties. Maak minimaal drie proefstukjes met lichte variaties in pigment.

Zo ontdek je welke mengverhouding het beste werkt voor je project. Investeer in een goede digitale weegschaal, bijvoorbeeld van het merk MyWeigh, voor ongeveer €20-€30.

Dit voorkomt fouten en zorgt voor consistente resultaten. Dekkende pigmenten zijn ideaal voor een egale kleur zonder doorschijnen. Transparante pigmenten geven meer diepte en glans. Kies op basis van je gewenste effect.

Als je ontdekt dat de epoxy is vergeeld, is er gelukkig nog hoop om dit te herstellen.

Je kunt de kleur herstellen door het werkstuk op te schuren en een nieuwe toplaag aan te brengen. Gebruik een fijne schuurpapier, korrel 220 of hoger, om de bovenste laag licht op te schuren. Dit verwijdert eventuele oneffenheden en maakt de ondergrond klaar voor een nieuwe laag epoxy.

Opschuren en nieuwe toplaag

Vervolgens breng je een getinte topcoat aan om de kleur aan te passen. Kies een epoxy die geschikt is voor een dunne toplaag, zoals die van ArtResin.

Meng de kleur precies zoals je hebt getest en breng een dunne laag aan. Laat deze volledig uitharden voordat je het werkstuk gebruikt. Als je een groter kleurverschil hebt, kun je overwegen om de hele epoxy laag te verwijderen en opnieuw te beginnen.

Gebruik van getinte topcoat

Schuur altijd in een geventileerde ruimte en draag een stofmasker. Verwijder het stof grondig voordat je de nieuwe laag aanbrengt.

Een getinte topcoat is een snelle manier om kleurverschil te corrigeren. Zorg dat de onderliggende laag volledig is uitgehard om tekenen van reactie te voorkomen.